The three words of Europe

Those three words say much more than the entire resolution. The issue of our compatriots held in Baku has become part of a European document, but it has not yet become a political demand whose neglect Azerbaijan will be forced to take into account.

Այդ երեք բառը շատ ավելին են ասում, քան ամբողջ բանաձևը։ Բաքվում պահվող մեր հայրենակիցների հարցը դարձել է եվրոպական փաստաթղթի մաս, բայց դեռ չի դարձել այնպիսի քաղաքական պահանջ, որի անտեսումը Ադրբեջանը ստիպված կլինի հաշվի առնել։

The importance of Mezure's words lies precisely in revealing this contradiction. Europe documents the violations of fundamental rights in Azerbaijan, but these assessments have not yet become a political principle with practical consequences in relations with Baku.

Մեզյուրի խոսքի կարևորությունը հենց այս հակասության բացահայտման մեջ է։ Եվրոպան փաստում է Ադրբեջանում հիմնարար իրավունքների խախտումները, սակայն այդ գնահատականները դեռ չեն դարձել Բաքվի հետ հարաբերություններում գործնական հետևանք ունեցող քաղաքական սկզբունք։

The essence of the problem lies precisely here. Even the strictest resolution of the European Parliament changes little if it is not followed by political, economic or diplomatic consequences.

Խնդրի էությունը հենց այստեղ է։ Եվրոպական խորհրդարանի ամենախիստ բանաձևն անգամ քիչ բան է փոխում, եթե դրան չեն հետևում քաղաքական, տնտեսական կամ դիվանագիտական հետևանքներ։

Such resolutions often confirm Europe’s moral stance more than they change Baku’s behavior. Mezure points out this very gap. He has suggested that high-level European contacts with Azerbaijan should also be subject to criticism, but this proposal has not received sufficient support.

Այսպիսի բանաձևերը հաճախ ավելի շատ հաստատում են Եվրոպայի բարոյական դիրքորոշումը, քան փոխում Բաքվի վարքագիծը։ Մեզյուրը հենց այս բացն է մատնանշում։ Նա առաջարկել է քննադատության առարկա դարձնել նաև Ադրբեջանի հետ եվրոպական բարձր մակարդակի շփումները, սակայն այդ առաջարկը բավարար աջակցություն չի ստացել։

This is already a much more telling fact than another harsh sentence addressed to the Azerbaijani authorities.

Սա արդեն շատ ավելի խոսուն փաստ է, քան հերթական կոշտ նախադասությունը Ադրբեջանի իշխանությունների հասցեին։

There is also a clear calculation of energy and geopolitical interests at the heart of this restraint on Europe.

Եվրոպայի այս զսպվածության հիմքում նաև էներգետիկ և աշխարհաքաղաքական շահերի հստակ հաշվարկ կա։

Azerbaijani gas has become part of Europe’s energy alternatives, and the Caspian region is an important route to Central Asia. After the war in Ukraine, Azerbaijan’s importance for Brussels has increased, as Europe is trying to simultaneously reduce its dependence on Russian energy sources and expand its eastern economic and transport ties.

Ադրբեջանական գազը Եվրոպայի համար դարձել է էներգետիկ այլընտրանքների մի մասը, իսկ Կասպից տարածաշրջանը՝ դեպի Կենտրոնական Ասիա բացվող կարևոր ճանապարհ։ Ուկրաինայի պատերազմից հետո Բրյուսելի համար Ադրբեջանի նշանակությունն աճել է, քանի որ Եվրոպան փորձում է միաժամանակ նվազեցնել կախվածությունը ռուսական էներգակիրներից և ընդլայնել արևելյան տնտեսական ու տրանսպորտային կապերը։

Baku has understood this very well.

Բաքուն դա շատ լավ հասկացել է։

Over the years, the Azerbaijani government has become convinced of one thing: European values can sound tough in the parliament hall, but soften significantly around the table of energy interests and contracts.

Ադրբեջանի իշխանությունը տարիների ընթացքում համոզվել է մեկ բանում․ եվրոպական արժեքները կարող են կոշտ հնչել խորհրդարանի դահլիճում, բայց զգալիորեն մեղմանալ էներգետիկ շահերի ու պայմանագրերի սեղանի շուրջ։

It is this calculation that shapes Aliyev’s confidence.

Հենց այս հաշվարկն էլ ձևավորում է Ալիևի վստահությունը։

The issue of the former leaders of Artsakh and other Armenian prisoners held in Baku has long been no longer just a humanitarian one. It has become part of the new reality that has emerged after 2023. Azerbaijan controls not only the territory, but also tries to fix the political consequences of the war.

Բաքվում պահվող Արցախի նախկին ղեկավարների և մյուս հայ բանտարկյալների հարցը վաղուց միայն հումանիտար չէ։ Այն դարձել է 2023-ից հետո ձևավորված նոր իրականության մի մասը։ Ադրբեջանը վերահսկում է ոչ միայն տարածքը, այլ փորձում է ամրագրել նաև պատերազմի քաղաքական հետևանքները։

The fate of Armenian cultural heritage, the rights of displaced persons, and the issue of return are in the same context. They are different sides of a common process: the attempt to turn the consequences of the war into a new political and legal reality over time.

Նույն համատեքստում են հայկական մշակութային ժառանգության ճակատագիրը, տեղահանվածների իրավունքները և վերադարձի հարցը։ Դրանք մեկ ընդհանուր գործընթացի տարբեր կողմերն են՝ պատերազմի հետևանքները ժամանակի ընթացքում քաղաքական ու իրավական նոր իրականություն դարձնելու փորձը։

Time is an important factor here. Prolonged silence or inaction gradually gives the new situation the character of an accepted reality. Prisoners remain in prison, the issue of return is pushed off the agenda, the facts surrounding cultural heritage are changed or reinterpreted. After a few years, the situation that was considered temporary can be presented as an established reality.

Այստեղ ժամանակը կարևոր գործոն է։ Երկարատև լռությունը կամ անգործությունը նոր իրավիճակին աստիճանաբար ընդունված իրողության բնույթ է տալիս։ Բանտարկյալները մնում են բանտում, վերադարձի հարցը դուրս է մղվում օրակարգից, մշակութային ժառանգության շուրջ փաստերը փոխվում կամ վերաիմաստավորվում են։ Մի քանի տարի անց ժամանակավոր համարված վիճակը կարող է ներկայացվել որպես հաստատված իրականություն։

Yerevan’s restraint is understandable: Armenia is negotiating with Azerbaijan and trying not to jeopardize the peace process. Europe does not have such constraints. Europe can keep on the international agenda issues around which Armenia’s political possibilities are much more limited.

Երևանի զսպվածությունը հասկանալի է․ Հայաստանը բանակցում է Ադրբեջանի հետ և փորձում է չվտանգել խաղաղության գործընթացը։ Եվրոպան նման կաշկանդվածություն չունի։ Եվրոպան կարող է միջազգային օրակարգում պահել այն հարցերը, որոնց շուրջ Հայաստանի քաղաքական հնարավորությունները շատ ավելի սահմանափակ են։

Therefore, Brussels has a greater responsibility.

Ուստի Բրյուսելի պատասխանատվությունն ավելի մեծ է։

International law is one of the last tools for small states to limit the inequality of power. If this system is applied selectively, the winning side very quickly realizes that the result of force can be transformed into an acceptable reality over time.

Միջազգային իրավունքը փոքր պետությունների համար ուժերի անհավասարությունը սահմանափակող վերջին գործիքներից մեկն է։ Եթե այդ համակարգը կիրառվում է ընտրովի, հաղթող կողմը շատ արագ հասկանում է, որ ուժի արդյունքը ժամանակի ընթացքում կարելի է վերածել ընդունելի իրականության։

This danger already concerns all of Europe.

Այդ վտանգը վերաբերում է արդեն ամբողջ Եվրոպային։

After the war in Ukraine, European policy has been built around a basic principle: military force cannot legitimize territorial and political outcomes. The selective application of this principle in the South Caucasus damages Europe’s own argument.

Ուկրաինայի պատերազմից հետո եվրոպական քաղաքականությունը կառուցվել է մի հիմնական սկզբունքի շուրջ՝ ռազմական ուժը չի կարող օրինականացնել տարածքային և քաղաքական արդյունքները։ Հարավային Կովկասում այդ սկզբունքի ընտրովի կիրառումը վնասում է հենց Եվրոպայի սեփական փաստարկին։

The three words proposed by Marina Mezure, in this sense, open a much more significant question. The issue is not only the mention of the issue of our compatriots captured in Baku. The question is how much weight Europe’s word has when it is not followed by political action.

Մարինա Մեզյուրի առաջարկած երեք բառը, այս իմաստով, շատ ավելի էական հարց են բացում։ Խնդիրը միայն Բաքվում գերեվարված մեր հայրենակիցների հարցի հիշատակումը չէ։ Հարցն այն է, թե որքան կշիռ ունի Եվրոպայի խոսքը, երբ դրան չի հետևում քաղաքական գործողություն։

If Brussels wants to play a real role in the South Caucasus, its statements and practical policies must work according to the same logic. The release of prisoners, the right of return, human rights and the protection of cultural heritage must become a real component of relations with Azerbaijan.

Եթե Բրյուսելը ցանկանում է իրական դեր ունենալ Հարավային Կովկասում, նրա հայտարարություններն ու գործնական քաղաքականությունը պետք է նույն տրամաբանությամբ աշխատեն։ Բանտարկյալների ազատ արձակումը, վերադարձի իրավունքը, մարդու իրավունքներն ու մշակութային ժառանգության պաշտպանությունը պետք է դառնան Ադրբեջանի հետ հարաբերությունների իրական բաղադրիչ։

Otherwise, the new resolutions may be longer and more rigid, but Baku’s calculations will not change.

Հակառակ դեպքում նոր բանաձևերը կարող են ավելի երկար ու ավելի կոշտ լինել, բայց Բաքվի հաշվարկները դրանից չեն փոխվի։

For Europe, the question is ultimately very clear: to give its words a political price and consequences, or to reconcile itself to the reality that Baku can ignore European resolutions without suffering any real losses.

Եվրոպայի համար հարցը վերջում շատ պարզ է՝ իր խոսքին քաղաքական գին ու հետևանք տալ, թե հաշտվել այն իրողության հետ, որ Բաքուն եվրոպական բանաձևերը կարող է անտեսել՝ առանց որևէ իրական կորուստ կրելու։