Դամաւանդը գրանցւեց համաշխարհային երկրաբանական ժառանգութեան ցուցակում։ Արարատը, սակայն, դեռ պիտի սպասի… մինչեւ ժամանակը գայ ու պատմական ու մշակութային էութեամբ համարժէք գնահատականի կարժանանայ։ Դամաւանդն Իրանի համար աւելին է, քան բարձրագոյն գագաթ լինելը: Այն դարերի յիշողութիւն է՝ դրոշմւած «Շահնամէ»-ում։ Արարատը նոյնպէս Հայոց պատմութեան եւ ինքնութեան պորտալարն է, կորուսեալ հայրենիքի կենդանի վկայ եւ աշխարհի ծայրից երեւացող խորհրդանիշ։ Մէկը միջազգային ճանաչում է ստանում՝ ազգային գիտակցութիւն ու զարթօնք ներշնչելով, միւսը՝ ԺԱՄԱՆԱԿԱՒՈՐ ԺԱՄԱՆԱԿՆԵՐԻ թեթեւ ձեռքով հայրենիքը հողակտորի թարգմանող ու նրա խորհրդանշի վրայ աչք փակող քաղաքականութեանն է զոհ գնում: Գագաթները չեն արժէզրկւում, երբ քաղաքականութիւնն է փորձում սահման թելադրել։