Armenian students rank last in the region in literacy rates

Armenian students scored below average Armenian students scored below average in mathematics, reading and science tests in 91 participating countries. Armenia’s performance lags behind all of the regional countries on the list: Azerbaijan, Turkey, and Georgia. Armenia also lags behind Uzbekistan, Moldova, Romania, and Kazakhstan, and among the former Soviet countries, it is ahead only of Kyrgyzstan. In Armenia, only about 1 percent of students achieved the highest scores in mathematics. Almost no students achieved high scores in the natural sciences, and in reading, almost no students demonstrated the ability to understand long texts, deal with abstract or contradictory concepts, and distinguish fact from opinion. Armenian students who scored above the basic level in this test scored more than twice as low as the average for participating countries. In science, only 28 percent of Armenian students achieve above basic level, while the OECD average is 74 percent. In mathematics, the figure is also 28 percent, while the global average is 65 percent. The lowest figure is recorded in reading. Only 19 percent of Armenian students achieve above basic level, while the OECD average is 67 percent. China has the best indicators in this area, with 93-97 percent.

­Մի­ջի­նէն ցած միա­ւոր­ներ ստա­ցած հայ ա­շա­կերտ­նե­րը ­Հայ ա­շա­կերտ­նե­րը թո­ւա­բա­նու­թեան, ըն­թեր­ցա­նու­թեան եւ բնա­գի­տա­կան քննու­թիւն­նե­րուն մէջ ստա­ցած են մաս­նակ­ցած 91 եր­կիր­նե­րու ար­ձա­նագ­րած մի­ջի­նէն ցած միա­ւոր­ներ։ ­Հա­յաս­տան իր ցու­ցա­նիշ­նե­րով կը զի­ջի ցան­կին մէջ ընդգր­կո­ւած տա­րա­ծաշր­ջա­նա­յին բո­լոր եր­կիր­նե­րուն՝ Ատր­պէյ­ճա­նին, ­Թուր­քիոյ եւ Վ­րաս­տա­նին։ ­Հա­յաս­տան կը զի­ջի նաեւ Ուզ­պե­քիս­տա­նին, ­Մոլ­տո­վա­յին, ­Ռու­մա­նիոյ եւ ­Ղա­զախս­տա­նին, իսկ նախ­կին խորհր­դա­յին եր­կիր­նե­րուն շար­քին միայն Ղրղզս­տա­նէն ա­ռաջ է։ ­Հա­յաս­տա­նի մէջ ա­շա­կերտ­նե­րուն մօտ 1 տո­կո­սը միայն լա­ւա­գոյն ար­դիւնք ար­ձա­նագ­րած է թո­ւա­բա­նու­թեան մէջ։ Գ­րե­թէ ոչ մէկ ա­շա­կերտ բարձր ար­դիւնք ու­նե­ցած է բնա­գի­տա­կան ո­լոր­տին մէջ, իսկ ըն­թեր­ցա­նու­թեան պա­րա­գա­յին գրե­թէ ոչ մէկ ա­շա­կերտ ցու­ցա­բե­րած է այն­պի­սի գի­տե­լիք­ներ, ո­րոնք կը վկա­յեն, թէ ան կրնայ հասկ­նալ եր­կար գրու­թիւն­ներ, գործ ու­նե­նալ վե­րա­ցա­կան կամ հա­կա­սա­կան հաս­կա­ցու­թիւն­նե­րու հետ եւ տար­բե­րա­կել փաս­տը կար­ծի­քէն։ Այս քննու­թեան մէջ հիմ­նա­կան մա­կար­դա­կէն բարձր գնա­հա­տա­կան ստա­ցած հայ ա­շա­կերտ­նե­րը մաս­նա­կից եր­կիր­նե­րու մի­ջի­նէն ա­ւե­լի քան եր­կու ան­գամ ցած ցու­ցա­նիշ ար­ձա­նագ­րած են։ Բ­նա­գի­տա­կան ա­ռար­կա­նե­րուն մէջ հայ ա­շա­կերտ­նե­րուն միայն 28 տո­կո­սը հա­սած է հիմ­նա­կան մա­կար­դա­կէն բարձր ար­դիւն­քի, մինչ OECD-ի մի­ջին ցու­ցա­նի­շը 74 տո­կոս է։ ­Թո­ւա­բա­նու­թեան պա­րա­գա­յին եւս ցու­ցա­նի­շը 28 տո­կոս է, մինչ հա­մաշ­խար­հա­յին մի­ջի­նը կը կազ­մէ 65 տո­կոս։ Ա­մէ­նէն ցած ցու­ցա­նի­շը ար­ձա­նագ­րո­ւած է ըն­թեր­ցա­նու­թեան մէջ։ ­Հիմ­նա­կան մա­կար­դա­կէն բարձր ար­դիւնք ստա­ցած հայ ա­շա­կերտ­նե­րը կը կազ­մեն միայն 19 տո­կո­սը, մինչ OECD-ի մի­ջին ցու­ցա­նի­շը 67 տո­կոս է։ Այս ո­լոր­տին մէջ լա­ւա­գոյն ցու­ցա­նիշ­նե­րը ու­նի ­Չի­նաս­տա­նը՝ 93-97 տո­կոս։

Practical illiteracy is a national security issue

­Գործ­նա­կան անգ­րա­գի­տու­թիւ­նը՝ ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թեան խնդիր

Since 2020, the Armenian authorities have been talking about the problem of practical illiteracy at the highest level. In 2022, Prime Minister Nikol Pashinyan considered it a national security issue. The Prime Minister also spoke at that time about the need for large-scale and deep reforms in the field of general education, for the sake of education, teachers and students. However, judging by the results of the prestigious PISA exam, the strategy adopted by the Pashinyan government has not yet yielded significant results. According to the responses given to experts, 15 percent of Armenian students in 2025 agreed or strongly agreed with the view that school is a waste of time. At the same time, it turned out that those students who highly value the importance of school and disagree with the view that school is a waste of time score 13 points higher in science than those who consider the time spent at school meaningless. Armenian students also reported using a mobile device or computer for learning purposes at school for an average of 2.2 hours per day, compared to the OECD average of 1.7 hours. In addition, they used a phone, computer or tablet for entertainment purposes at school for an average of 154 hours per day. Meanwhile, by 2025, 34 percent of Armenian students would be studying in schools where the use of mobile phones was prohibited, the report found. 49 percent of Armenian students also reported using artificial intelligence applications at least once a week, compared to the OECD average of 46 percent. Only 10 percent of students said they never or almost never used artificial intelligence applications, compared to the OECD average of 14 percent. The report’s authors note that new technology can be used to improve learning, but with some limitations. According to the study, when students use digital devices for more than five hours a day, their progress begins to decline. The global literacy rates are also worrying. Not only are teenagers reading less, but the high level of achievement in science and mathematics has also decreased. The number of “super-students” has also decreased. In mathematics, for example, only 5 percent of participants achieved excellent results, while in 2015 this figure was 11 percent.

­Տա­կա­ւին 2020-էն ­Հա­յաս­տա­նի իշ­խա­նու­թիւն­նե­րը ա­մե­նա­բարձր մա­կար­դա­կով կը խօ­սէին գործ­նա­կան անգ­րա­գի­տու­թեան խնդրին մա­սին։ 2022-ին վար­չա­պետ ­Նի­կոլ ­Փա­շի­նեան զայն ազ­գա­յին անվ­տան­գու­թեան խնդիր հա­մա­րած էր։ ­Վար­չա­պե­տը այդ ժա­մա­նակ նաեւ խօ­սած էր հան­րակր­թու­թեան ո­լոր­տին մէջ լայ­նա­ծա­ւալ եւ խոր­քա­յին բա­րե­փո­խում­նե­րու անհ­րա­ժեշ­տու­թեան մա­սին՝ յա­նուն կրթու­թեան, ու­սու­ցի­չին եւ ա­շա­կեր­տին։ ­Սա­կայն, դա­տե­լով հե­ղի­նա­կա­ւոր PISA քննու­թեան ար­դիւնք­նե­րէն, ­Փա­շի­նեա­նի կա­ռա­վա­րու­թեան որ­դեգ­րած ռազ­մա­վա­րու­թիւ­նը տա­կա­ւին էա­կան ար­դիւնք­ներ չէ ար­ձա­նագ­րած։ ­Մաս­նա­գէտ­նե­րուն տո­ւած պա­տաս­խան­նե­րուն հա­մա­ձայն՝ հա­յաս­տան­ցի ա­շա­կերտ­նե­րուն 15 տո­կո­սը 2025-ին հա­մա­ձայն կամ լիո­վին հա­մա­ձայն ե­ղած է այն տե­սա­կէ­տին, որ դպրո­ցը ժա­մա­նա­կի վատ­նում է։ ­Միա­ժա­մա­նակ պար­զո­ւած է, որ այն ա­շա­կերտ­նե­րը, ո­րոնք ա­ւե­լի բարձր կը գնա­հա­տեն դպրո­ցին կա­րե­ւո­րու­թիւ­նը եւ հա­մա­ձայն չեն այն տե­սա­կէ­տին, թէ դպրո­ցը ժա­մա­նա­կի վատ­նում է, բնա­գի­տու­թե­նէն 13 միա­ւո­րով ա­ւե­լի բարձր ար­դիւնք կ­՚ար­ձա­նագ­րեն, քան ա­նոնք, ո­րոնք դպրո­ցին մէջ ան­ցու­ցած ժա­մա­նա­կը ա­նի­մաստ կը հա­մա­րեն։ ­Հա­յաս­տան­ցի ա­շա­կերտ­նե­րը նաեւ յայտ­նած են, որ դպրո­ցին մէջ ու­սում­նա­ռու­թեան նպա­տա­կով օ­րա­կան մի­ջին հա­շո­ւով 2,2 ժամ կը գոր­ծա­ծեն բջի­ջա­յին սարք կամ հա­մա­կար­գիչ, մինչ OECD-ի մի­ջին ցու­ցա­նի­շը 1,7 ժամ է։ ­Բա­ցի այդ, հե­ռա­խօս, հա­մա­կար­գիչ կամ պաս­տա­ռա­ձեւ հա­մա­կար­գիչ (tablet) դպրո­ցին մէջ ժա­ման­ցի նպա­տա­կով կը գոր­ծա­ծեն օ­րա­կան մի­ջին հա­շո­ւով 154 ժամ։ ­Մինչ­դեռ 2025-ին ­Հա­յաս­տա­նի ա­շա­կերտ­նե­րուն 34 տո­կո­սը կը սոր­վէր այն­պի­սի դպրոց­նե­րու մէջ, ուր բջի­ջա­յին հե­ռա­խօս­նե­րու գոր­ծա­ծու­թիւ­նը ար­գի­լո­ւած էր, կը փաս­տէ զե­կոյ­ցը։ ­Հա­յաս­տա­նի ա­շա­կերտ­նե­րուն 49 տո­կո­սը նաեւ յայտ­նած է, որ առ­նո­ւազն շա­բա­թը մէկ ան­գամ կ­՚օգ­տա­գոր­ծէ ար­հես­տա­կան բա­նա­կա­նու­թեան ծրա­գիր­ներ, մինչ OECD-ի մի­ջին ցու­ցա­նի­շը 46 տո­կոս է։ Ա­շա­կերտ­նե­րուն միայն 10 տո­կո­սը նշած է, որ եր­բեք կամ գրե­թէ եր­բեք չի գոր­ծա­ծեր ար­հես­տա­կան բա­նա­կա­նու­թեան ծրա­գիր­ներ, մինչ OECD-ի մի­ջի­նը 14 տո­կոս է։ ­Զե­կոյ­ցի հե­ղի­նակ­նե­րը կը նշեն, որ նոր ար­հես­տա­գի­տու­թիւ­նը կրնայ օգ­տա­գոր­ծո­ւիլ ու­սու­ցու­մը բա­րե­լա­ւե­լու հա­մար, սա­կայն՝ ո­րոշ սահ­մա­նա­փա­կում­նե­րով։ Ըստ հե­տա­զօ­տու­թեան՝ երբ ա­շա­կերտ­նե­րը օ­րա­կան ա­ւե­լի քան հինգ ժամ կը գոր­ծա­ծեն թո­ւա­յին սար­քեր, ա­նոնց յա­ռա­ջա­դի­մու­թիւ­նը կը սկսի նո­ւա­զիլ։ Գ­րա­գի­տու­թեան ա­ռու­մով մտա­հո­գիչ են նաեւ աշ­խար­հի ընդ­հա­նուր ցու­ցա­նիշ­նե­րը։ ­Դե­ռա­հաս­նե­րը ոչ միայն քիչ կը կար­դան, այլ նաեւ նո­ւա­զած է բնա­գի­տա­կան եւ թո­ւա­բա­նա­կան ա­ռար­կա­նե­րուն մէջ ար­ձա­նագ­րո­ւած բարձր մա­կար­դա­կի ցու­ցա­նի­շը։ ­Նո­ւա­զած է նաեւ «գե­րա­զաց­նե­րու» թի­ւը։ ­Թո­ւա­բա­նու­թեան պա­րա­գա­յին, օ­րի­նակ, գե­րա­զանց ար­դիւնք ար­ձա­նագ­րած է մաս­նա­կից­նե­րուն միայն 5 տո­կո­սը, մինչ 2015-ին այդ ցու­ցա­նի­շը կը կազ­մէր 11 տո­կոս։

Source: “Azatutiun”

Աղ­բիւր՝ «Ա­զա­տու­թիւն»