In a recorded message on September 16 and published two days later, Vardanyan addressed Azerbaijan’s human rights commissioner (ombudsman), Sabina Aliyeva. He said that some prisoners held in Umbak prison are not allowed to make weekly phone calls, and no one is able to make video calls.

Սեպտեմբերի 16-ին ձայնագրված և երկու օր անց հրապարակված ուղերձում Վարդանյանը դիմել է Ադրբեջանի մարդու իրավունքների հանձնակատար (օմբուդսմեն) Սաբինա Ալիևային։ Նա նշել է, որ «Ումբակի» բանտում պահվող որոշ բանտարկյալներ չեն ստանում շաբաթական հեռախոսազանգի հնարավորություն, և ոչ ոք չի կարողանում տեսազանգ կատարել։

“When my cellmate was arrested, his child was 10 months old. Now the child is over 3 years old and has not seen his father,” he said.

«Երբ իմ խցակիցը ձերբակալվեց, նրա երեխան 10 ամսական էր։ Այժմ երեխան 3 տարեկանից ավելի է և չի տեսել հորը»,- նշել է նա։

Vardanyan said he was unable to even afford medical examinations, notary services, or written responses to his complaints. He said prisoners are allowed to go outside for only 20-40 minutes once a week, instead of an hour a day.

Վարդանյանի խոսքով՝ ինքը չի կարողացել նույնիսկ սեփական միջոցներով անցնել բժշկական հետազոտություններ, օգտվել նոտարական ծառայություններից կամ բողոքների վերաբերյալ գրավոր պատասխաններ ստանալ։ Նա նշել է, որ բանտարկյալներին շաբաթական մեկ անգամ ընդամենը 20-40 րոպե է թույլատրվում դուրս գալ բացօթյա տարածք՝ օրական մեկ ժամի փոխարեն։

Human Rights Watch said it had not independently verified these allegations.

Human Rights Watch-ը նշում է, որ այս պնդումներն անկախ կերպով չի ստուգել։

On September 19, Aliyeva’s office denied allegations that prisoners’ rights were being violated. Prisoners’ contact with their families has been complicated since the Azerbaijani government closed the International Committee of the Red Cross (ICRC) delegation in the country in September 2025.

Սեպտեմբերի 19-ին Ալիևայի գրասենյակը հերքել է մեղադրանքները, թե բանտարկյալների իրավունքները խախտվում են։ Բանտարկյալների՝ ընտանիքի անդամների հետ կապը բարդացել է այն բանից հետո, երբ Ադրբեջանի կառավարությունը 2025 թվականի սեպտեմբերին փակել է Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեի (ԿԽՄԿ) պատվիրակության գրասենյակը երկրում։

The ICRC says its Geneva-based representatives visited detainees last December, held private interviews with them, provided them with opportunities to contact their families, and assessed their treatment and conditions. However, visits have become less regular.

ԿԽՄԿ-ն հայտնում է, որ Ժնևում տեղակայված իր ներկայացուցիչներն անցյալ դեկտեմբերին այցելել են ձերբակալվածներին, նրանց հետ առանձնազրույցներ ունեցել, հնարավորություն ընձեռել կապ հաստատել ընտանիքի անդամների հետ, ինչպես նաև գնահատել նրանց նկատմամբ վերաբերմունքն ու պահման պայմանները։ Սակայն այժմ այցելություններն ավելի քիչ կանոնավոր են դարձել։

HRW recalls that Ruben Vardanyan was arrested in September 2023 along with more than 100,000 ethnic Armenians from Nagorno-Karabakh who had fled the region after Azerbaijan annexed it by force.

HRW-ը հիշեցնում է, որ Ռուբեն Վարդանյանը ձերբակալվել է 2023 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի ավելի քան 100,000 էթնիկ հայերի հետ միասին, ովքեր լքել էին տարածաշրջանն Ադրբեջանի կողմից այն ռազմական ուժով գրավելուց հետո։

A Baku military court sentenced him to 20 years in prison on February 17, 2026, on charges including terrorism, war crimes, and crimes against humanity.

Բաքվի ռազմական դատարանը 2026 թվականի փետրվարի 17-ին նրան դատապարտել է 20 տարվա ազատազրկման, այդ թվում՝ ահաբեկչության, ռազմական հանցագործությունների և մարդկության դեմ հանցագործությունների մեղադրանքներով։

The trial has raised serious concerns about a fair trial. Civilians, including Vardanyan, were tried in a military court, and the hearings were largely closed to independent oversight. Amnesty International reported that evidence was presented in a language the defendants did not understand and was not properly translated.

Դատավարությունը լուրջ մտահոգություններ է առաջացրել արդար դատաքննության վերաբերյալ։ Քաղաքացիական անձինք, այդ թվում՝ Վարդանյանը, դատվել են ռազմական դատարանում, իսկ դատական նիստերը հիմնականում փակ են եղել անկախ վերահսկողության համար։ Amnesty International-ը հայտնել է, որ ապացույցները ներկայացվել են մեղադրյալների համար անհասկանալի լեզվով և պատշաճ կերպով չեն թարգմանվել։

The organization stresses that Azerbaijan must ensure that all prisoners are able to maintain regular contact with family members, receive letters and permitted parcels, receive necessary medical care, and spend sufficient time outdoors each day. In addition, Azerbaijan must allow the ICRC regular access to conflict-related detainees.

Կազմակերպությունն ընդգծում է, որ Ադրբեջանը պետք է ապահովի, որպեսզի բոլոր բանտարկյալները կարողանան կանոնավոր կապ պահպանել ընտանիքի անդամների հետ, ստանալ նամակներ և թույլատրված ծանրոցներ, անհրաժեշտ բժշկական օգնություն, ինչպես նաև ամեն օր բավարար ժամանակ անցկացնեն բացօթյա տարածքում։ Բացի այդ, Ադրբեջանը պետք է ԿԽՄԿ-ին թույլատրի կանոնավոր մուտք ունենալ հակամարտության հետ կապված ձերբակալված անձանց։

“Regardless of how much longer we have to spend in Umbaki, I ask you to at least respect your own laws,” said Ruben Vardanyan.

«Անկախ նրանից, թե որքան ժամանակ դեռ պետք է անցկացնենք Ումբակիում, ես խնդրում եմ ձեզ՝ գոնե պահպանեք ձեր իսկ օրենքները»,- հայտարարել է Ռուբեն Վարդանյանը։

Translation by Emma Chobanyan

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի