Beyond the Dust: The Long Trail of ML Mining

The problem is not just inconvenience. Dust is a matter of public health, urban environment, and state control. There are rules, there are inspections, there are fines, but repeated violations show that the current system still does not have sufficient deterrent power. If it is easier and cheaper for a developer to violate a rule than to comply with it, even after the violation is discovered, the problem is not completely solved.

Խնդիրը միայն անհարմարությունը չէ։ Փոշին հանրային առողջության, քաղաքային միջավայրի և պետական վերահսկողության հարց է։ Կան կանոններ, կան տեսչություններ, կան տուգանքներ, բայց կրկնվող խախտումները ցույց են տալիս, որ գործող համակարգը դեռ բավարար զսպող ուժ չունի։ Եթե կառուցապատողի համար կանոնը խախտելը ավելի հեշտ ու էժան է, քան այն պահպանելը, նույնիսկ խախտումը հայտնաբերելուց հետո խնդիրը ամբողջությամբ չի լուծվում։

In this picture, it is worth highlighting “ML Mining”, one of Yerevan’s largest developers. The dust flow recorded a few days ago from the company’s building under construction in Avan is simply an occasion to return to a longer story. For years, the name of “ML Mining” has appeared not only in the records of construction and environmental violations, but also in disputes over the mining industry, court cases, state privileges and criminal proceedings.

Այս պատկերի մեջ արժե առանձնացնել «ՄԼ Մայնինգը»՝ Երևանի խոշոր կառուցապատողներից մեկին։ Ավանում ընկերության կառուցվող շենքից օրեր առաջ տեսագրված փոշու հոսքը պարզապես առիթ է ավելի երկար պատմության վերադառնալու համար։ «ՄԼ Մայնինգի» անունը տարիներ շարունակ հայտնվել է ոչ միայն շինարարական և բնապահպանական խախտումների արձանագրություններում, այլև հանքարդյունաբերության շուրջ վեճերում, դատական գործերում, պետական արտոնությունների և քրեական վարույթների նյութերում։

The real beneficiary of the company is David Sukiasyan. And this is not about a separate construction site or an ordinary fine. This is about a whole history accumulated over the years, which is worth opening one by one, document by document.

Ընկերության իրական շահառուն Դավիթ Սուքիասյանն է։ Եվ այստեղ արդեն խոսքը առանձին շինհրապարակի կամ մի սովորական տուգանքի մասին չէ։ Խոսքը տարիների ընթացքում կուտակված մի ամբողջ պատմության մասին է, որը արժե բացել հերթով՝ փաստաթուղթ առ փաստաթուղթ։

David Sukiasyan’s name in this story is not accidental. In 2017, he joined the Special Investigation Service, first as Chief of Staff, and from 2018 as Secretary General, and remained in that position until August 2020. At the same time, his mining businesses continued to remain in the spotlight. In 2017, Hetq examined Sukiasyan’s official declaration and noted a rather striking discrepancy. The declared income amounted to about 2.3 million drams and 20 thousand dollars, while the total volume of loans granted to other individuals and organizations reached 1 billion 126.5 million drams, 375 thousand dollars and 20 thousand euros. The publication naturally raised the question of where these funds came from.

Դավիթ Սուքիասյանի անունը այս պատմության մեջ պատահական չէ։ 2017 թվականին նա աշխատանքի անցավ Հատուկ քննչական ծառայությունում՝ սկզբում որպես աշխատակազմի ղեկավար, 2018-ից՝ որպես գլխավոր քարտուղար, և այդ պաշտոնում մնաց մինչև 2020 թվականի օգոստոսը։ Միաժամանակ նրա հանքարդյունաբերական բիզնեսները շարունակում էին մնալ հանրային ուշադրության կենտրոնում։ 2017-ին «Հետքը» ուսումնասիրեց Սուքիասյանի պաշտոնական հայտարարագիրը և արձանագրեց մի բավական ուշագրավ անհամամասնություն։ Հայտարարագրված եկամուտը կազմում էր մոտ 2,3 միլիոն դրամ և 20 հազար դոլար, մինչդեռ այլ անձանց և կազմակերպություններին տրված փոխառությունների ընդհանուր ծավալը հասնում էր 1 միլիարդ 126,5 միլիոն դրամի, 375 հազար դոլարի և 20 հազար եվրոյի։ Հրապարակումը բնական հարց էր բարձրացնում՝ որտեղի՞ց էին գոյացել այդ միջոցները։

The obvious difference between these figures and the declared income could not but raise questions. Moreover, this was about a high-ranking official of the Special Investigation Service, a structure that also investigated cases involving persons holding high state positions.

Այս թվերի և հայտարարագրված եկամուտների միջև ակնհայտ տարբերությունը չէր կարող հարցեր չառաջացնել։ Առավել ևս՝ խոսքը Հատուկ քննչական ծառայության բարձրաստիճան պաշտոնյայի մասին էր, այն կառույցի, որը քննում էր նաև պետական բարձր պաշտոններ զբաղեցնող անձանց մասնակցությամբ գործերը։

In the same years, Sukiasyan’s business also benefited from state privileges. The government has exempted ML Mining from customs duties on imported mining equipment several times. The 2018 decision was based on the investment program presented by the company, with an investment of about one billion drams already made and another two billion drams planned. In 2021, the company received such a privilege again.

Նույն տարիներին Սուքիասյանի բիզնեսը օգտվում էր նաև պետական արտոնություններից։ Կառավարությունը «ՄԼ Մայնինգին» մի քանի անգամ ազատել է ներմուծվող հանքարդյունաբերական սարքավորումների մաքսատուրքից։ 2018 թվականի որոշման հիմքում ընկերության ներկայացրած ներդրումային ծրագիրն էր՝ արդեն կատարված շուրջ մեկ միլիարդ դրամի ներդրմամբ և ևս երկու միլիարդ դրամի նախատեսվող ներդրումներով։ 2021-ին ընկերությունը կրկին ստացել է նման արտոնություն։

Here, too, there is no question of illegality per se. But Sukiasyan’s state position, his private business, and the state privileges granted to that business, appearing in the same chronology, raised a completely legitimate question of public scrutiny.

Այստեղ ևս ինքնին անօրինականության մասին խոսք չկա։ Բայց Սուքիասյանի պետական պաշտոնը, նրա մասնավոր բիզնեսը և այդ բիզնեսին տրամադրվող պետական արտոնությունները նույն ժամանակագրության մեջ հայտնվելով՝ հանրային վերահսկողության միանգամայն օրինաչափ հարց էին առաջացնում։

More harshly, naturally, and without justification:

Ավելի կոշտ, բնական և առանց արդարացման՝

In Sukiasyan’s case, the state position and his own business coexisted in the same chronology for a long time. During that time, ML Mining received state privileges, and the Special Investigative Service clarified that Sukiasyan transferred the management of the company’s shares to other persons by proxy and did not participate in the day-to-day management. However, Hetq later published photographs documenting his presence at the mine, raising new questions about the real boundaries of that separation.

Պետական պաշտոնն ու սեփական բիզնեսը Սուքիասյանի դեպքում երկար ժամանակ գոյակցել են նույն ժամանակագրության մեջ։ Այդ ընթացքում «ՄԼ Մայնինգը» ստացել է պետական արտոնություններ, իսկ Հատուկ քննչական ծառայությունը պարզաբանել է, որ Սուքիասյանը ընկերության բաժնեմասերի կառավարումը լիազորագրով փոխանցել է այլ անձանց և առօրյա կառավարմանը չի մասնակցել։ «Հետքը», սակայն, ավելի ուշ հրապարակել է հանքավայրում նրա ներկայությունն արձանագրող լուսանկարներ՝ նոր հարցեր առաջացնելով այդ տարանջատման իրական սահմանների վերաբերյալ։

In subsequent years, the name of ML Mining continued to appear not only in the materials of business and state privileges, but also in inspection inspections, court disputes, and criminal proceedings.

Հետագա տարիներին «ՄԼ Մայնինգի» անունը շարունակել է հայտնվել արդեն ոչ միայն բիզնես ու պետական արտոնությունների, այլև տեսչական ստուգումների, դատական վեճերի և քրեական վարույթների նյութերում։

One of the most serious episodes concerns the Spandaryan basalt mine. In August 2024, criminal proceedings were initiated under Part 1 of Article 383 of the Criminal Code on the alleged violation of the requirements for the preservation or use of subsoil. According to the investigator’s official explanation, the proceedings concern four companies, including “ML Mining,” and are investigating the alleged fact of conducting mining in areas not provided for by mining permits.

Ամենալուրջ դրվագներից մեկը Սպանդարյանի բազալտի հանքավայրին է վերաբերում։ 2024 թվականի օգոստոսին քրեական վարույթ է նախաձեռնվել Քրեական օրենսգրքի 383-րդ հոդվածի առաջին մասով՝ ընդերքի պահպանման կամ օգտագործման պահանջների ենթադրյալ խախտման փաստով։ Քննիչի պաշտոնական պարզաբանման համաձայն՝ վարույթը վերաբերում է չորս ընկերությունների, այդ թվում՝ «ՄԼ Մայնինգին», և քննվում է արդյունահանման թույլտվություններով չնախատեսված տարածքներում հանքարդյունաբերություն իրականացնելու ենթադրյալ փաստը։

This is no longer a matter of dust or an unwatered construction site. Subsoil is state property, and the boundaries of its exploitation are determined by permit. Here too, legal accuracy must be maintained: the existence of criminal proceedings is not evidence of guilt. However, the public is interested in the further fate of the proceedings. Two years later, there is still no clear answer in open sources: who was charged, what damage was calculated, how did the examination end?

Սա արդեն փոշու կամ չջրված շինհրապարակի խնդիր չէ։ Ընդերքը պետական սեփականություն է, իսկ դրա շահագործման սահմանները որոշվում են թույլտվությամբ։ Այստեղ էլ հարկավոր է պահել իրավական ճշգրտությունը․ քրեական վարույթի գոյությունը մեղավորության ապացույց չէ։ Հանրությանը, սակայն, հետաքրքրում է վարույթի հետագա ճակատագիրը։ Երկու տարի անց բաց աղբյուրներում պարզ պատասխան դեռ չի երևում՝ ո՞ւմ է մեղադրանք առաջադրվել, ի՞նչ վնաս է հաշվարկվել, ինչպե՞ս է ավարտվել փորձաքննությունը։

Another criminal proceeding was initiated in 2025. The bankruptcy administrator of Monolith Building reported that out of 1,725 items of property owned by the company, only 87 were later found on the premises of ML Mining. According to the report, 1,638 items of goods, worth a total of 479 million 911 thousand drams, disappeared or were destroyed. A criminal proceeding was initiated in the Investigative Committee on the incident. Here too, the information published does not establish the guilt of ML Mining or Davit Sukiasyan. But the proceedings regarding the fate of almost half a billion drams of property cannot be called a minor episode.

Մեկ այլ քրեական վարույթ նախաձեռնվել է 2025-ին։ «Մոնոլիտ Բիլդինգի» սնանկության կառավարիչը հայտնել է, որ ընկերությանը պատկանող 1725 անվանում գույքից «ՄԼ Մայնինգի» տարածքում հետագայում հայտնաբերվել է միայն 87-ը։ Ըստ հաղորդման՝ 1638 ապրանքատեսակ՝ ընդհանուր 479 միլիոն 911 հազար դրամ արժեքով, անհետացել կամ ոչնչացվել է։ Դեպքի առթիվ Քննչական կոմիտեում քրեական վարույթ է նախաձեռնվել։ Այստեղ ևս հրապարակված տեղեկությունը «ՄԼ Մայնինգի» կամ Դավիթ Սուքիասյանի մեղավորություն չի հաստատում։ Բայց գրեթե կես միլիարդ դրամի գույքի ճակատագրի մասին վարույթը փոքր դրվագ անվանել հնարավոր չէ։

There are also disputes with environmental authorities. At the end of 2023, the Environmental Protection and Subsoil Inspection Body drew up inspection reports on ML Mining, later issued instructions to eliminate violations and presented claims for compensation for damage. The company has appealed to the court, demanding that these acts and decisions be declared invalid.

Կան նաև բնապահպանական մարմինների հետ վեճեր։ 2023 թվականի վերջում Բնապահպանության և ընդերքի տեսչական մարմինը «ՄԼ Մայնինգի» վերաբերյալ կազմել է ստուգման ակտեր, հետագայում տվել խախտումները վերացնելու հանձնարարականներ և ներկայացրել վնասի փոխհատուցման պահանջներ։ Ընկերությունը դիմել է դատարան՝ պահանջելով այդ ակտերն ու որոշումները անվավեր ճանաչել։

At the Arteni perlite mine, state bodies did not issue the positive environmental conclusion that the company wanted. “ML Mining” took the refusal to court. A lawsuit has already been filed in the opposite direction in Noyakert. The head of the Ararat community has demanded that the tender for the provision of a 25-year lease of agricultural land to the company and the contract signed as a result be declared invalid.

Արտենիի պեռլիտի հանքավայրում պետական մարմինները չեն տվել ընկերության ուզած դրական բնապահպանական եզրակացությունը։ «ՄԼ Մայնինգը» մերժումը տարել է դատարան։ Նոյակերտում արդեն հակառակ ուղղությամբ է հայց ներկայացվել․ Արարատ համայնքի ղեկավարը պահանջել է անվավեր ճանաչել ընկերությանը գյուղատնտեսական նշանակության հողի 25-ամյա վարձակալության տրամադրման մրցույթն ու դրա հետևանքով կնքված պայմանագիրը։

The picture in the construction sector is also not calm. In January 2025, a 24-year-old young man working in a new building belonging to “ML Mining” fell from the sixth floor, from a height of about twenty meters, and was taken to the hospital with serious injuries. The materials were transferred to the Investigative Committee. Open sources do not provide clear information about the further legal assessment.

Շինարարական հատվածում էլ պատկերը հանգիստ չէ։ 2025 թվականի հունվարին «ՄԼ Մայնինգին» պատկանող նորակառույցում աշխատող 24-ամյա երիտասարդը վեցերորդ հարկից՝ մոտ քսան մետր բարձրությունից, ընկել է և ծանր վնասվածքներով տեղափոխվել հիվանդանոց։ Նյութերը փոխանցվել են Քննչական կոմիտե։ Բաց աղբյուրները հետագա իրավական գնահատականի մասին հստակ տեղեկություն չեն տալիս։

Citizens who bought apartments have also filed a lawsuit against the company. According to published data, several buyers have demanded the recovery of penalties and other amounts calculated under the contracts. There are individual and group lawsuits. Their existence does not yet mean that all the claims have been recognized by the court as valid, but they are also important for the overall picture of the developer’s activities.

Բնակարան գնած քաղաքացիներն էլ դատարան են դիմել ընկերության դեմ։ Հրապարակված տվյալներով՝ մի քանի գնորդ պահանջել են պայմանագրերով հաշվարկված տույժերի և այլ գումարների բռնագանձում։ Կան անհատական և խմբային հայցեր։ Դրանց գոյությունը դեռ չի նշանակում, որ բոլոր պահանջները դատարանը հիմնավոր է ճանաչել, սակայն կառուցապատողի գործունեության ընդհանուր պատկերի համար դրանք նույնպես կարևոր են։

And now, the dust of Avan.

Եվ հիմա՝ Ավանի փոշին։

Separately, a fine of 150 thousand drams. In this entire chronology, it is almost a trifle. But it is the trifles that sometimes force you to reopen the entire file.

Առանձին վերցրած՝ 150 հազար դրամանոց տուգանք։ Այս ամբողջ ժամանակագրության մեջ այն գրեթե մանրուք է։ Բայց հենց մանրուքներն են երբեմն ստիպում նորից բացել ամբողջ թղթապանակը։

The problem is now very clear. Over the years, state bodies have drawn up acts regarding “ML Mining”, denied permits, filed claims for compensation for damage, participated in court disputes, and initiated administrative proceedings. The company’s name has also appeared in criminal proceedings. The same state has granted the company economic privileges and subsoil use opportunities in different years.

Խնդիրը հիմա շատ պարզ է։ Պետական մարմինները տարիների ընթացքում «ՄԼ Մայնինգի» վերաբերյալ կազմել են ակտեր, մերժել թույլտվություններ, ներկայացրել վնասի փոխհատուցման պահանջներ, մասնակցել դատական վեճերի, հարուցել վարչական վարույթներ։ Քրեական վարույթներում հայտնվել է նաև ընկերության անունը։ Նույն պետությունը տարբեր տարիներին ընկերությանը տվել է տնտեսական արտոնություններ և ընդերքօգտագործման հնարավորություններ։

The combination of these facts has not yet given rise to a criminal verdict. Something else is being born: a demand for public accountability.

Այս փաստերի համադրությունից դեռ չի ծնվում քրեական դատավճիռ։ Ծնվում է մեկ այլ բան՝ հանրային հաշվետվողականության պահանջ։

Today, David Sukiasyan is not just a developer whose building in Avan spewed dust. He is the owner of a large mining and construction business, previously held a senior position in the country's special investigative system, and the name of the company he owns has accumulated over the years in the documents of state bodies, courts, and criminal proceedings.

Դավիթ Սուքիասյանն այսօր պարզապես կառուցապատող չէ, որի շենքից Ավանում փոշի է թափվել։ Նա խոշոր հանքարդյունաբերական և շինարարական բիզնեսի սեփականատեր է, նախկինում ղեկավար պաշտոն է զբաղեցրել երկրի հատուկ քննչական համակարգում, իսկ իրեն պատկանող ընկերության անունը տարիների ընթացքում կուտակվել է պետական մարմինների, դատարանների ու քրեական վարույթների փաստաթղթերում։

Therefore, after Avan's video, the right question is not about the dust. The right question is about the entire history of ML Mining, and we will continue to uncover that history - document by document, mine by mine, contract by contract.

Հետևաբար Ավանի տեսանյութից հետո ճիշտ հարցը փոշու մասին չէ։ Ճիշտ հարցը «ՄԼ Մայնինգի» ամբողջ պատմության մասին է՝ մենք հենց այդ պատմությունն էլ շարունակելու ենք բացել՝ փաստաթուղթ առ փաստաթուղթ, հանք առ հանք, պայմանագիր առ պայմանագիր։

To be continued

Շարունակելի