Խնկո Ապեր գրական կեղծանունով հայտնի Աթաբեկ Հովհաննեսի Խնկոյանը ծնվել է 1870 թվականի հոկտեմբերի 19-ին Ռուսական կայսրության Թիֆլիսի նահանգի Ղարաբոյա գյուղում։ Ներկայումս այդ գյուղը գտնվում է Հայաստանի Լոռու մարզում և նրա պատվին կոչվում է Խնկոյան։ Նախնական կրթությունը հայրենի գյուղում ստանալուց հետո նա ուսումը շարունակել է Ալեքսանդրապոլի (ներկայիս Գյումրի) քաղաքային ուսումնարանում։ Դեռ պատանեկությունից հետաքրքրվել է գրականությամբ և մանկավարժությամբ, իսկ առաջին բանաստեղծությունները հրապարակել է պատանեկան տարիներին։ 1890-1910 թվականներին Խնկոյանն աշխատել է որպես գյուղական ուսուցիչ Լոռի-Փամբակի գավառում՝ դասավանդումը համատեղելով գրական գործունեության հետ։ 1911 թվականին նա տեղափոխվել է Թիֆլիս, որտեղ դասավանդել է պանսիոնում և ակտիվորեն համագործակցել «Հասկեր», «Աղբյուր», «Մաճկալ» մանկական ամսագրերի, ինչպես նաև բանվորների համար նախատեսված պարբերականների հետ։ Նրա ստեղծագործություններն աստիճանաբար հաստատուն տեղ են գրավել մանկական գրականության մեջ, իսկ Խնկո Ապեր կեղծանունը լայն ճանաչում է ձեռք բերել։ Խորհրդային իշխանության հաստատումից հետո Խնկոյանը տեղափոխվել է Երևան, որտեղ շարունակել է մանկավարժական և գրական գործունեությունը։ Նա գրել է ավելի քան 120 գիրք՝ առակներ, հեքիաթներ, քնարական ու պատմողական բանաստեղծություններ։ Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ են զբաղեցնում «Առակներ» ժողովածուները (1917, 1930, 1937 թվականներ), «Տրամվայը Երևանում» (1934) և «Ինչպես մկները կռվեցին կատվի դեմ» (1936) ստեղծագործությունը։ Նրա ստեղծագործություններին բնորոշ էին ժողովրդական լեզուն, հումորն ու իմաստնությունը, ինչի շնորհիվ դրանք հասկանալի և սիրելի էին երեխաների համար։ Խնկո Ապերը զբաղվել է նաև թարգմանություններով․ նա հայ ընթերցողին է ներկայացրել Կռիլովի առակների և Պուշկինի բանաստեղծությունների մշակումներն ու թարգմանությունները, իսկ 1932 թվականին ներկայացրել է «Ռոբինզոն Կրուզո» ստեղծագործության հայերեն տարբերակը։ Նրա մանկավարժական վաստակը բարձր է գնահատվել․ 1932 թվականին նա արժանացել է ՀԽՍՀ վաստակավոր ուսուցչի և վաստակավոր գրողի կոչումներին։ Խնկո Ապերը մահացել է 1935 թվականի հոկտեմբերի 8-ին Երևանում և թաղվել Կոմիտասի անվան զբոսայգու պանթեոնում։ Նրա անունով են կոչվել հայրենի գյուղը և Երևանի ազգային մանկական գրադարանը։ Այսօր էլ նրա առակներն ու բանաստեղծությունները շարունակում են մնալ դպրոցական ծրագրերի և երեխաների սիրելի ընթերցանության մաս։ Խնկո Ապերը համարվում է հայ մանկական գրականության հիմնադիրներից մեկը՝ Ղազարոս Աղայանի և Հովհաննես Թումանյանի կողքին։ The post Խնկո Ապեր․ հայ մանուկների սիրելի գրողը appeared first on Alphanews .