Nobel Prize in Physics winner announced

“The Royal Swedish Academy of Sciences has decided to award the 2026 Nobel Prize in Physics to Francis Halzen “for his fundamental contributions to the IceCube neutrino observatory and for the discovery of high-energy neutrinos of astrophysical origin,” the award citation reads.

«Շվեդիայի գիտությունների թագավորական ակադեմիան որոշել է ֆիզիկայի 2026 թվականի Նոբելյան մրցանակը շնորհել Ֆրենսիս Հալցենին՝ «IceCube նեյտրինային աստղադիտարանին ունեցած վճռորոշ ավանդի և աստղաֆիզիկական ծագում ունեցող բարձր էներգիայի նեյտրինոների հայտնաբերման համար»,- ասվում մրցանակի X-ում գրառման մեջ։

Halzen pioneered a completely new field of astronomy. His idea was to use the ice of the South Pole glaciers to hunt for mysterious particles called neutrinos. The result was the IceCube neutrino observatory, which can track neutrinos from deep space. Haltsen realized that the ice at the South Pole could be used to track neutrinos. These are particles that interact very weakly with matter, making them particularly difficult to detect.

Հալցենը հիմք է դրել աստղագիտության բոլորովին նոր ուղղության համար։ Նրա գաղափարն այն էր, որ Հարավային բևեռի սառցադաշտերի սառույցն օգտագործվի նեյտրինոներ կոչվող առեղծվածային մասնիկները որսալու համար։ Արդյունքում ստեղծվել է IceCube նեյտրինային աստղադիտարանը, որը կարող է հետևել հեռավոր տիեզերքից եկող նեյտրինոներին։ Հալցենը հասկացել էր, որ Հարավային բևեռի սառույցը կարելի է օգտագործել նեյտրինոներին հետևելու համար։ Դրանք մասնիկներ են, որոնք չափազանց թույլ են փոխազդում նյութի հետ, ուստի հատկապես դժվար է դրանք հայտնաբերել։

He was instrumental in the creation of the IceCube neutrino observatory. It is a one-cubic-kilometer cube of ice equipped with light detectors. With IceCube, scientists can record neutrinos produced by extremely high-energy processes in the distant universe.

Նա վճռորոշ դեր է ունեցել IceCube նեյտրինային աստղադիտարանի ստեղծման գործում։ Այն իրենից ներկայացնում է մեկ խորանարդ կիլոմետր ծավալով սառցե խորանարդ՝ լուսային տվիչներով հագեցած։ IceCube-ի միջոցով գիտնականները կարող են գրանցել հեռավոր տիեզերքում չափազանց բարձր էներգիա ունեցող գործընթացների հետևանքով առաջացած նեյտրինոները։

The 2025 Nobel Prize in Physics was awarded to John Clarke, Michel Devore, and John Martinis “for their discovery of quantum tunneling at the macroscopic level.”

2025 թվականին ֆիզիկայի բնագավառում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրներ էին դարձել Ջոն Քլարկը, Միշել Դևորեն և Ջոն Մարտինիսը՝ «մակրոսկոպիկ մակարդակում քվանտային թունելավորման հայտնագործության համար»։

Translation by Emma Chobanyan

Թարգմանությունը՝ Էմմա Չոբանյանի

Noble laureates in physiology and medicine are well-known

Հայտնի են ֆիզիոլոգիայի և բժշկության ոլորտում Նոբելյան մրցանակի դափնեկիրները