Siranush Sahakyan on Sabina Aliyeva's statement: If Ruben Vardanyan's claims are truly "baseless," the answer is simple: present the documents on every Armenian prisoner held in Umbaki."

“On September 19, 2026, the staff of the Azerbaijani Human Rights Defender described as “unfounded” the questions raised by Ruben Vardanyan about him and other Armenian prisoners held in Umbaki. This response is notable not so much for what it answers, but for what it avoids.

«2026 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանի Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմն «անհիմն» էր որակել Ռուբեն Վարդանյանի կողմից՝ իր և Ումբակիում պահվող մյուս հայ բանտարկյալների վերաբերյալ բարձրացրած հարցերը։ Այս պատասխանն ուշագրավ է ոչ այնքան նրանով, թե ինչին է պատասխանում, այլ նրանով, թե ինչից է խուսափում։

1. A number of complaints regarding the lack of video calls, the right to education, regular access to ICRC visits, visits with relatives, receipt of letters and parcels, diplomatic or consular access, as well as the proposed humanitarian visit by Veronika Zonabend, were simply not included in the response.

1.Մի շարք բողոքներ, որոնք վերաբերում էին տեսազանգերի բացակայությանը, կրթության իրավունքին, ԿԽՄԿ-ի այցերի կանոնավոր հասանելիությանը, հարազատների հետ տեսակցություններին, նամակների ու ծանրոցների ստացմանը, դիվանագիտական կամ հյուպատոսական հասանելիությանը, ինչպես նաև Վերոնիկա Զոնաբենդի առաջարկած մարդասիրական այցին, պատասխանում պարզապես տեղ չեն գտել:

The silence regarding visits with relatives and the proposed humanitarian visit is telling. The staff claims that contact with the family is ensured. There have been no visits with relatives since the arrest. The only available contact is by phone, and not for everyone. Applications to support Veronika Zonabend’s visit were sent to the Defender’s staff in June and July. They remain unanswered. At the same time, Azerbaijani media openly write that if she leaves for Baku, she may be arrested. This is what “contact with the family is ensured” means in practice.

Հարազատների հետ տեսակցությունների և առաջարկված մարդասիրական այցի վերաբերյալ լռությունը խոսուն է։ Աշխատակազմը պնդում է, որ ընտանիքի հետ կապն ապահովվում է։ Կալանավորումից ի վեր հարազատների հետ ոչ մի տեսակցություն տեղի չի ունեցել։ Միակ առկա կապը հեռախոսային է, այն էլ՝ ոչ բոլորի համար։ Վերոնիկա Զոնաբենդի այցին աջակցելու վերաբերյալ դիմումները Պաշտպանի աշխատակազմ են ուղարկվել հունիսին և հուլիսին։ Դրանք շարունակում են մնալ անպատասխան։ Միաժամանակ՝ ադրբեջանական լրատվամիջոցները բացահայտորեն գրում են, որ եթե նա մեկնի Բաքու, կարող է ձերբակալվել։ Ահա թե գործնականում ինչ է նշանակում «ընտանիքի հետ կապն ապահովվում է»։

2. Instead, an answer is given to a question that no one asked him. The notary service provided to Arayik Harutyunyan does not explain why Ruben Vardanyan cannot formalize his powers of attorney. The availability of books does not answer the complaint about the impossibility of subscribing to newspapers. The statement about the medical examination does not confirm that the specific diagnostic tests requested by Vardanyan were performed and their results were transferred to him.

2. Փոխարենը պատասխան է տրվում մի հարցի, որը ոչ ոք նրան չի ուղղել։ Արայիկ Հարությունյանին տրամադրված նոտարական ծառայությունը չի բացատրում, թե ինչու Ռուբեն Վարդանյանը չի կարողանում ձևակերպել իր լիազորագրերը։ Գրքերի առկայությունը չի պատասխանում թերթերի բաժանորդագրության անհնարինության մասին բողոքին։ Բժշկական զննության մասին հայտարարությունը չի հաստատում, որ Վարդանյանի պահանջած կոնկրետ ախտորոշիչ հետազոտություններն իրականացվել են, իսկ դրանց արդյունքները փոխանցվել են նրան։

3. The answers provided by the defender are not substantiated by evidence and documents. Thus, the staff claims that each application addressed to the 916 hotline was answered in a timely manner. Vardanyan was given the opportunity to make such a call once, on June 19. No supporting documents were presented. The substantive answers to the written applications sent on his behalf were also not presented.

3. Պաշտպանի ներկայացրած պատասխանները հիմնավորված չեն ապացույցներով և փաստաթղթերով։ Այսպես. աշխատակազմը պնդում է, որ 916 թեժ գծին ուղղված յուրաքանչյուր դիմումի ժամանակին պատասխան է տրվել։ Վարդանյանին նման զանգ կատարելու հնարավորություն է տրվել մեկ անգամ՝ հունիսի 19-ին։ Որևէ հաստատող փաստաթուղթ չի ներկայացվել։ Չեն ներկայացվել նաև նրա անունից ուղարկված գրավոր դիմումների՝ ըստ էության պատասխանները։

If weekly phone calls are really available to every prisoner, then why does Ludwig Mkrtchyan wait for the next call for more than one and a half to two months. The phone call logs can immediately answer this question.

Եթե ամենշաբաթյա հեռախոսազանգերն իսկապես հասանելի են յուրաքանչյուր բանտարկյալի, ապա ինչո՞ւ է Լյուդվիգ Մկրտչյանը հաջորդ զանգին սպասում մեկուկեսից ավելի քան երկու ամիս։ Հեռախոսազանգերի գրանցամատյանները կարող են անմիջապես պատասխանել այս հարցին։

Vardanyan has repeatedly tried to get access to a notary to draw up power of attorneys, or to get the appropriate forms so that he can sign them himself. Neither one nor the other was provided. Therefore, on August 20, a lawsuit was filed with the Baku Administrative Court, which was registered only recently. From June to August, at least six written applications were sent to the Ombudsman’s staff regarding medical examinations, video calls, the 916 hotline, meetings with him, and visits with relatives. None of them were answered.

Վարդանյանը բազմիցս փորձել է նոտարի հասանելիություն ստանալ՝ լիազորագրեր ձևակերպելու համար, կամ ստանալ համապատասխան ձևաթղթերը, որպեսզի դրանք ինքնուրույն ստորագրի։ Ո՛չ մեկը, ո՛չ մյուսը չի տրամադրվել։ Այդ պատճառով օգոստոսի 20-ին հայց է ներկայացվել Բաքվի վարչական դատարան, որը գրանցվել է միայն վերջերս։ Հունիսից օգոստոս Պաշտպանի աշխատակազմ է ուղարկվել առնվազն վեց գրավոր դիմում՝ բժշկական հետազոտությունների, տեսազանգերի, 916 թեժ գծի, նրա հետ հանդիպման և հարազատների հետ տեսակցությունների վերաբերյալ։ Դրանցից ոչ մեկին պատասխան չի տրվել։

The same picture is also seen in the issue of access to a lawyer. A local lawyer was repeatedly denied access to meet with Vardanyan. On September 16, his access was denied, citing the absence of the head of the institution. On September 19, the Ombudsman announced that the rights of prisoners were being ensured. On September 22, the lawyer was again denied access for the same reason. Therefore, the matter was forced to go to court; a lawsuit was filed against the institution’s administration for not allowing the meeting.

Նույն պատկերն է նաև փաստաբանի հասանելիության հարցում։ Տեղացի փաստաբանին բազմիցս թույլ չի տրվել հանդիպել Վարդանյանի հետ։ Սեպտեմբերի 16-ին նրա մուտքը մերժվել է՝ հաստատության ղեկավարի բացակայության պատճառաբանությամբ։ Սեպտեմբերի 19-ին Պաշտպանը հայտարարել է, որ բանտարկյալների իրավունքներն ապահովվում են։ Սեպտեմբերի 22-ին փաստաբանին կրկին մերժել են նույն պատճառաբանությամբ։ Այդ պատճառով հարցը հարկադրված տեղափոխվել է դատարան․ հանդիպումը թույլ չտալու փաստով հայց է ներկայացվել հաստատության վարչակազմի դեմ։

The Ombudsman also makes extensive reference to the visits carried out by his staff. But the irony is that the very institution that presents these visits as evidence of effective oversight has already been criticized by the UN Committee against Torture for “failing to effectively carry out its functions” in responding to credible allegations of serious violations, which, in the Committee’s assessment, “demonstrates a lack of independence.”

Մարդու իրավունքների պաշտպանը նաև մեծապես հղում է կատարում իր աշխատակազմի իրականացրած այցելություններին։ Սակայն զավեշտն այն է, որ հենց այն կառույցը, որն այդ այցելությունները ներկայացնում է որպես արդյունավետ վերահսկողության ապացույց, արդեն քննադատվել է ՄԱԿ-ի Խոշտանգումների դեմ կոմիտեի կողմից՝ լուրջ խախտումների վերաբերյալ արժանահավատ պնդումներին արձագանքելիս «իր գործառույթներն արդյունավետորեն չիրականացնելու» համար, ինչը, Կոմիտեի գնահատմամբ, «վկայում է անկախության բացակայության մասին»։

If Ruben Vardanyan’s allegations are indeed “baseless,” the answer is simple: provide documents on every Armenian prisoner held in Umbaki: on visits with relatives, consular access, phone call logs, written responses to their applications, records of notary services and access to an independent lawyer. Categorical denial, no matter how resolute, is not evidence.

Եթե Ռուբեն Վարդանյանի պնդումներն իսկապես «անհիմն» են, պատասխանը պարզ է՝ ներկայացրեք Ումբակիում պահվող յուրաքանչյուր հայ բանտարկյալի վերաբերյալ փաստաթղթերը՝ հարազատների հետ տեսակցությունների, հյուպատոսական հասանելիության վերաբերյալ, հեռախոսազանգերի գրանցամատյանները, նրանց դիմումներին տրված գրավոր պատասխանները, նոտարական ծառայությունների և անկախ պաշտպանի հասանելիության գրանցումները։ Կատեգորիկ հերքումը, որքան էլ վճռական լինի, ապացույց չէ։

PS: The prisoners’ request to meet with the Human Rights Defender, transmitted through Ruben Vardanyan, remains unanswered. As do the questions raised, which the statement avoided answering.”

Հ.Գ. Բանտարկյալների՝ Մարդու իրավունքների պաշտպանի հետ հանդիպելու խնդրանքը, որը փոխանցվել է Ռուբեն Վարդանյանի միջոցով, շարունակում է մնալ անպատասխան։ Ինչպես նաև անպատասխան են մնում բարձրացված այն հարցերը, որոնց հայտարարությունը խուսափել է պատասխանել»։

Thank you Siranush Sahakyan for her consistent, professional and large-scale work. The work she is doing alone is beyond the capabilities of one person, it should have been done by our state structures, but our government is only busy begging the enemy for peace and is afraid to make demands on Aliyev regarding our prisoners.

Շնորհակալություն Սիրանուշ Սահակյանին իր հետևողական, պրոֆեսիոնալ ու մեծածավալ աշխատանքի համար։ Այն գործը, որ նա միայնակ առաջ է տանում, դա մի մարդու հնարավորությունների սահմաններում չէ, դա պետք է անեին մեր պետական կառույցները, սակայն մեր իշխանությունը զբաղված է միայն թշնամուց խաղաղություն մուրալով և վախենում է մեր գերիների վերաբերյալ ալիևին պահանջներ ներկայացնելուց։