The politics of silent connections

This combination reveals the deep peculiarity of the current stage of the peace process.

Այս համադրությունը բացահայտում է խաղաղության գործընթացի ներկա փուլի խորքային առանձնահատկությունը։

The Baku Forum is a major international platform for special services. This year, heads and high-ranking representatives of intelligence and security structures from more than a hundred countries are participating in it. The agenda includes terrorism, transnational crime, cyber threats, the use of artificial intelligence, infrastructure protection, and cooperation in security systems.

Բաքվի ֆորումը հատուկ ծառայությունների խոշոր միջազգային հարթակ է։ Այս տարի դրան մասնակցում են ավելի քան հարյուր երկրի հետախուզական և անվտանգության կառույցների ղեկավարներ ու բարձրաստիճան ներկայացուցիչներ։ Օրակարգը ներառում է ահաբեկչություն, անդրազգային հանցավորություն, կիբեռսպառնալիքներ, արհեստական բանականության օգտագործում, ենթակառուցվածքների պաշտպանություն և անվտանգության համակարգերի համագործակցություն։

The visit is not unprecedented. In 2025, the Director of the National Security Service, Andranik Simonyan, participated in the same forum. According to the official description of the Baku Security Forum, bilateral and multilateral meetings are also held within its framework. The platform was created for communication between the security structures of states with different political positions.

Այցն աննախադեպ չէ։ 2025 թվականին նույն ֆորումին մասնակցել էր ԱԱԾ տնօրեն Անդրանիկ Սիմոնյանը։ Բաքվի անվտանգության ֆորումի պաշտոնական նկարագրության համաձայն, դրա շրջանակում անցկացվում են նաև երկկողմ և բազմակողմ հանդիպումներ։ Հարթակը ստեղծվել է տարբեր քաղաքական դիրքեր ունեցող պետությունների անվտանգության կառույցների շփման համար։

This continuity already has political significance.

Այս շարունակականությունն արդեն քաղաքական նշանակություն ունի։

One of the most difficult transformations after long-term conflicts occurs in the thinking of security structures. The system formed over decades has assessed the neighboring state in terms of threats, military potential, possible intentions and risks. The peace process requires maintaining security vigilance, while creating the ability to more accurately assess the behavior of the other side, correctly read dangerous signals and prevent escalation resulting from miscalculation.

Երկարատև հակամարտություններից հետո ամենադժվար վերափոխումներից մեկը տեղի է ունենում անվտանգության կառույցների մտածողության մեջ։ Տասնամյակներով ձևավորված համակարգը հարևան պետությանը գնահատել է սպառնալիքների, ռազմական ներուժի, հնարավոր մտադրությունների և ռիսկերի շրջանակում։ Խաղաղության գործընթացը պահանջում է պահպանել անվտանգության զգոնությունը, միաժամանակ ստեղծելով դիմացի կողմի վարքագիծը ավելի ճշգրիտ գնահատելու, վտանգավոր ազդակները ճիշտ ընթերցելու և սխալ հաշվարկից առաջացող էսկալացիան կանխելու կարողություն։

History has repeatedly shown how dangerous a misinterpretation of the actions of the other side can be. After the 1962 Cuban Missile Crisis, Washington and Moscow established a special direct communication link, since that crisis showed how expensive the lack of fast and clear communication can be. In the context of a nuclear standoff, delayed information or a miscalculation of the other side’s intentions could quickly escalate tensions and spin the situation out of control. Direct communication became an important means of limiting such risks.

Պատմությունը բազմիցս ցույց է տվել, թե որքան վտանգավոր կարող է լինել հակառակ կողմի քայլերի սխալ ընկալումը։ 1962 թվականի Կարիբյան ճգնաժամից հետո Վաշինգտոնն ու Մոսկվան ստեղծեցին ուղիղ հաղորդակցության հատուկ կապ, քանի որ այդ ճգնաժամը ցույց էր տվել, թե որքան թանկ կարող է արժենալ արագ և հստակ հաղորդակցության բացակայությունը։ Միջուկային դիմակայության պայմաններում ուշացած տեղեկությունը կամ դիմացի կողմի մտադրությունների սխալ գնահատումը կարող էին արագ խորացնել լարվածությունն ու իրավիճակը դուրս բերել վերահսկողությունից։ Ուղիղ կապը դարձավ նման ռիսկերը սահմանափակելու կարևոր միջոց։

This principle later became an important component of the European security system. The Helsinki process and subsequent confidence-building mechanisms were based on predictability. States exchanged information, reported on military exercises, and maintained channels of consultation. The goal was to increase predictability and reduce the risk of miscalculations before tensions reached the level of a security crisis.

Այս սկզբունքը հետագայում դարձավ եվրոպական անվտանգության համակարգի կարևոր բաղադրիչ։ Հելսինկյան գործընթացը և վստահության ամրապնդման հետագա մեխանիզմները հիմնված էին կանխատեսելիության վրա։ Պետությունները տեղեկատվություն էին փոխանակում, հաղորդում զորավարժությունների մասին, պահպանում խորհրդակցությունների ուղիները։ Նպատակը կանխատեսելիությունը մեծացնելն էր և սխալ հաշվարկների վտանգը նվազեցնելը, մինչև լարվածությունը կհասներ անվտանգության ճգնաժամի մակարդակի։

This issue is of particular importance in Armenian-Azerbaijani relations. The security systems of the two states were formed in conditions of a long war, border incidents, mutual distrust, and almost zero communication. The peace agreement, initially signed in Washington in August 2025, changed the legal basis of relations, but security perceptions, accumulated suspicions, and the culture of threat assessment are transforming much more slowly.

Հայաստան-Ադրբեջան հարաբերություններում այս խնդիրը առանձնահատուկ նշանակություն ունի։ Երկու պետությունների անվտանգության համակարգերը ձևավորվել են երկարատև պատերազմի, սահմանային միջադեպերի, փոխադարձ անվստահության և գրեթե զրոյական հաղորդակցության պայմաններում։ 2025 թվականի օգոստոսին Վաշինգտոնում նախաստորագրված խաղաղության համաձայնագիրը փոխել է հարաբերությունների իրավական հիմքը, սակայն անվտանգության ընկալումները, կուտակված կասկածներն ու սպառնալիքների գնահատման մշակույթը շատ ավելի դանդաղ են վերափոխվում։

In this context, Christine Grigoryan’s visit to Baku acquires a broader significance.

Այս համատեքստում Քրիստինե Գրիգորյանի Բաքու այցը ձեռք է բերում ավելի լայն նշանակություն։

Maintaining peace also requires a functioning communication system in the security sector. States must be able to quickly clarify sensitive information, clarify incidents, correctly assess each other’s steps, and maintain direct contact when necessary. Professional contacts of special services can become one of the important links in this system. Their value lies in their ability to reduce uncertainty and the risk of miscalculations, and to keep crises within manageable limits.

Խաղաղության պահպանումը պահանջում է նաև անվտանգության ոլորտում աշխատող հաղորդակցության համակարգ։ Պետությունները պետք է կարողանան արագ ճշտել զգայուն տեղեկությունները, պարզաբանել միջադեպերը, ճիշտ գնահատել միմյանց քայլերն ու անհրաժեշտ պահին պահպանել ուղիղ կապը։ Հատուկ ծառայությունների մասնագիտական շփումները կարող են դառնալ այդ համակարգի կարևոր օղակներից մեկը։ Դրանց արժեքը անորոշությունն ու սխալ գնահատումների վտանգը նվազեցնելու, իսկ ճգնաժամերը վերահսկելի սահմաններում պահելու կարողության մեջ է։

The strength of modern peace largely depends on the quality of state mechanisms. It is maintained by existing connections, procedures, observed rules, and mutual predictability. The political atmosphere can change quickly, and state systems must be able to maintain the continuity of relations even in conditions of tension.

Ժամանակակից խաղաղության ամրությունը մեծապես կախված է պետական մեխանիզմների որակից։ Այն պահվում է գործող կապերով, ընթացակարգերով, պահպանվող կանոններով և փոխադարձ կանխատեսելիությամբ։ Քաղաքական մթնոլորտը կարող է արագ փոխվել, իսկ պետական համակարգերը պետք է կարողանան պահպանել հարաբերությունների շարունակականությունը նաև լարվածության պայմաններում։

Public information about the content of Christine Grigoryan’s visit to Baku is limited, so it is still too early to draw broad conclusions about it. However, the political significance of the visit is already visible. The head of Armenia’s foreign intelligence service is participating in the International Forum of Special Services in Baku at a time when one of the formats of Armenian-Azerbaijani public dialogue has been postponed due to tensions.

Քրիստիննե Գրիգորյանի Բաքվի այցի բովանդակության մասին հրապարակային տեղեկությունը սահմանափակ է, ուստի դրա շուրջ լայն եզրակացություններ անել դեռ վաղ է։ Սակայն այցի քաղաքական նշանակությունն արդեն տեսանելի է։ Հայաստանի արտաքին հետախուզական ծառայության ղեկավարը Բաքվում մասնակցում է հատուկ ծառայությունների միջազգային ֆորումին այն փուլում, երբ հայ-ադրբեջանական հանրային երկխոսության ձևաչափերից մեկը հետաձգվել է լարվածության պատճառով։

The maturity of peace is finally measured by the connections that work in difficult and critical moments.

Խաղաղության հասունությունը վերջապես չափվում է բարդ ու ճգնաժամային պահերին աշխատող կապերով։

Tensions cannot always be prevented. What is important is that even at that moment the connection is not broken and the situation remains manageable.

Լարվածությունը միշտ չէ, որ հնարավոր է կանխել։ Կարևորն այն է, որ նույնիսկ այդ պահին կապը չկտրվի և իրավիճակը մնա կառավարելի։